Jak przygotować się do funduszy 2028–2034?
Nabory z nowej perspektywy ruszą najwcześniej w 2028 r., ale wygrywają ci, którzy mają gotowe pomysły, dokumentację i partnerów. Oto praktyczna lista dla firm, samorządów, organizacji, rolników i uczelni.
Najpierw: nie przegap obecnych funduszy
Zanim ruszy nowa perspektywa, nadal działają fundusze z lat 2021–2027. Wydatki w projektach można rozliczać do końca 2029 r. W wielu programach większość pieniędzy jest już jednak rozdysponowana, więc:
- sprawdź aktualne i planowane nabory w wyszukiwarce na portalu funduszeeuropejskie.gov.pl,
- zapytaj w swoim urzędzie marszałkowskim o ostatnie konkursy w programie regionalnym,
- skorzystaj z bezpłatnych konsultacji w Punktach Informacyjnych Funduszy Europejskich.
Firmy
- Zbuduj listę projektów. Zapisz 2–3 inwestycje, które chcesz zrealizować w latach 2028–2031, np. prace badawczo-rozwojowe, automatyzację, cyfryzację albo oszczędność energii. Gotowe pomysły łatwiej dopasować do konkursów, gdy te się pojawią.
- Patrz także na Brukselę. Fundusz Konkurencyjności i Horyzont Europa rozdzielają pieniądze bezpośrednio, w konkursach dla całej UE. Polskie firmy korzystają z nich rzadko, więc konkurencja z Polski jest mała. Zobacz nasz przewodnik po Funduszu Konkurencyjności.
- Zadbaj o finansowanie wkładu własnego. Dotacje zwykle pokrywają tylko część kosztów i bywają wypłacane z opóźnieniem. Warto wcześniej porozmawiać z bankiem.
- Zbieraj dane o efektach. Nowy system mocno stawia na mierzalne wyniki. Firmy, które potrafią pokazać efekty wcześniejszych projektów, łatwiej przekonają oceniających.
- Sprawdź wpływ na środowisko. Zasada „nie czyń poważnych szkód” (DNSH) będzie dotyczyć projektów także w nowej perspektywie.
Gminy, powiaty i województwa
- Przygotuj dokumentację „na półkę”. Projekty techniczne, pozwolenia i studia wykonalności to najczęstsze wąskie gardło. Gotowa dokumentacja daje przewagę przy pierwszych naborach.
- Zaktualizuj strategię rozwoju. Plan partnerstwa ma opierać się na potrzebach terytorialnych. Inwestycje wpisane w aktualne strategie lokalne i regionalne łatwiej obronić.
- Myśl o nowych celach. Mieszkania przystępne cenowo, ochrona ludności i gotowość na kryzysy, odporność infrastruktury oraz transformacja energetyczna to obszary, które zyskują na znaczeniu.
- Współpracuj z sąsiadami. Partnerstwa kilku gmin lub całych obszarów funkcjonalnych zwykle lepiej wypadają w ocenie projektów.
- Bierz udział w konsultacjach. Województwa są w zespole przygotowującym polski plan. Zgłaszaj potrzeby do urzędu marszałkowskiego teraz, zanim powstaną rozdziały regionalne.
Organizacje pozarządowe
- Śledź nowy program AgoraEU, przeznaczony na społeczeństwo obywatelskie, wolność mediów i wartości demokratyczne.
- Zgłaszaj się do konsultacji. Zasada partnerstwa obowiązuje także w nowej perspektywie, a organizacje są w zespole przygotowującym polski plan.
- Buduj partnerstwa z samorządami i organizacjami z innych krajów. Wiele programów unijnych wymaga konsorcjów międzynarodowych.
Rolnicy
- Dopłaty bezpośrednie mają mieć zagwarantowaną minimalną pulę, ale inwestycje na wsi będą konkurować z innymi celami w planie partnerstwa.
- Śledź komunikaty Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz ARiMR. Szczegółowe zasady wsparcia będą ustalane na poziomie krajowym.
- Warto korzystać z inwestycyjnych naborów z obecnego okresu, dopóki są dostępne.
Uczelnie i naukowcy
- Horyzont Europa będzie częścią szerszej struktury razem z Funduszem Konkurencyjności. Budżet Erasmus+ ma wzrosnąć o 50%.
- Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE oferuje bezpłatne szkolenia i konsultacje dla wnioskodawców.
Lista kontrolna na najbliższe miesiące
- Sprawdzić, czy można jeszcze skorzystać z naborów 2021–2027.
- Spisać 2–3 konkretne projekty na lata 2028–2031.
- Ustalić, które z nich pasują do programów krajowych i regionalnych, a które do konkursów w Brukseli.
- Zaplanować wkład własny i ewentualne prefinansowanie.
- Rozpocząć przygotowanie dokumentacji technicznej lub biznesplanu.
- Śledzić konsultacje polskiego planu partnerstwa i komunikaty urzędu marszałkowskiego.
- Dodać tę stronę do zakładek i sprawdzać harmonogram.
Uwaga na oferty „gwarantowanych dotacji 2028”
Nabory z perspektywy 2028–2034 jeszcze nie istnieją, a ich zasady nie są znane. Zachowaj ostrożność wobec firm, które już dziś pobierają opłaty za „zapisanie” do przyszłych dotacji albo obiecują pewne dofinansowanie. Bezpłatną i rzetelną pomoc oferują Punkty Informacyjne Funduszy Europejskich.